Türkiyediki Sherqiy Türkistan Medeniyet we Maarip Jem'iyetliri 10-dékabir Dunya Kishilik Hoquq Künide Xitaygha Qarshi Paaliyet Ötküzdi.

  (1) Enqerede Dunya Insan Heqliri Küni Xatirilendi

12-Ayning 10-Küni dunya kishilik hoquq küni munasiwiti bilen Sherqiy Türkistan medeniyet we hemkarliq jemiyiti Enqere shöbisi Enqerening merkizi Sakarya kochisida Xitay tajawuzchilirining Sherqiy Türkistanda kishilik hoquqni eghir derijide depsende qiliwatqanliqini eks ettüridighan resim körgezmisi achti we axbarat élan qilip, xitay hökümitining jinayetlirini pash qildi hemde eyiplidi.

Enqerening merkizide ötküzülgen bu paaliyetke Türkiyidiki ammiwi teshkilat mesulliri, siyasi partiye mesulliri, Enqerede turushluq Uyghurlar we Türk qérindashlardin bolup köp sanda kishi qatnashti. Körgezmige qoyulghan resimlerde Uyghuralarning yéqinqi zaman qisqiche tarixi we yéqindin buyan uyghurlargha élip bériliwatqan zulum siyasiti, türmilerde élip bériliwatqan ten jazalirini körsitidighan resimler körsitilgen bolup, kishilerning qattiq diqqet étibarini qozghidi. Kéyin, Sherqiy türkistan medeniyet we hemkarliq jemiyiti bashliqi Xeyrullah Efendigil muxbirlar we xelqqe bayanat berdi. U bayanatida mundaq dédi:

"Yashash eng eqelli insan heqqi emesmu? emma sherqiy türkistanda yashash qéyin. Bezi kishiler üchün imkansiz. Kim bu weten méning dep ige chiqsa, men musulman dése, uyghurmen dése, méning wetinim sherqiy türkistan dése gunahkar élan qilinmaqta. Xitay özi dölet térrori yürgüzüwatqan turuqluq, uyghularni térrorist dep élan qilmaqta. Bu sewebtin sherqiy türkistanda minglarche insan gunahsiz türmilerde yatmaqta. Ölümge mehkum qilinmaqta. Balilar téxi tughulmay turupla yashash heqqidin mehrum qilinmaqta. Sherqiy türkistanda köz yashliri dawamliq aqmaqta. Dunyada eger insan heqliri bolsa uyghurlargha bu heqning bérilishini telep qilimiz".

Axbaratchilargha bayatan bérish jeryanida namayishchilar "balilar ölmisun", ishghalchi xitaylar Sherqiy Türkistandin yoqal", "anilar we balilar ölmisun", "Türkiye hökümiti, uxlima! qérindashliringgha ige bol!"-, dégenge oxshash shoarlarni towlashti. (Erkin Tarimning xewirige asasen hazirlandi)

  (2) İstanbulda Dunya Insan Heqliri Küni Xatirilendi

  Sherqiy Türkistan Maarip we Hemkarliq Jem'iyiti,10-dékabir küni "dunya kishilik hoquq küni" ni xatirilesh yüzisidin Sherqiy Türkistan medeniyet we hemkarliq jemiyiti we İstanbuldiki Sherqiy Türkistan teshkilatliri bilen hemkarliship xitayning zulmi we jinayetlirini pash qilish, xitay tajawuzchilirigha qarshi küreshni qanat yaydurush, wetenperwerlik terbiyisini kücheytish, chetellerdiki muhajirlarning ilim-meripetke alahide köngül bölüsh, ewladlarni saghlam terbiyilesh, bundin kéyinki paaliyetlerni qandaq élip bérish we bashqa mesililer toghrisida söhbet yighini uyushturdi.

 İstanbulda élip berilghan paaliyet jeryanida ösmür qizlar Abduleziz Mexsumning bizge miras qilip ketken shéirlirini jarangliq deklimatsiye qilip jamaetning qizghin alqishigha sazawer boldi.

Sherqiy Türkistan maarip we hemkarliq jemiyiti, Sherqiy Türkistan medeniyet we hemkarliq jemiyiti, Sherqiy Türkistan yashlar teshkilati qatarliq teshkilatlar 10-dekabir küni xitayning İstanbuldiki bash konsulxanisi aldida naraziliq namayishi qilish üchün mexsus aptuwuzda yolgha chiqqan idi, İstanbul tashyol qatnishining ziyade qistangchiliqi sewebidin xitay konsulxanisigha waqtida bérish mumkin bolmighachqa namayishni bashqa kün'ge orunlashturush qarar qilindi. Bashqa paaliyetler axshamghiche ongushluq dawam qildi.

Qaraxan 

2006-yili 12-ayning 14-küni